Azərbaycanda Kredit Riski və Monetar Siyasət: ARDL Sərhəd Testi Yanaşması

Çapdan qabaq
Məqaləni yüklə

Xülasə

Bu məqalə Azərbaycanda kredit riski ilə monetar siyasət arasındakı qısa və uzunmüddətli əlaqəni 2005Q1– 2025Q4 rüblük məlumatları əsasında araşdırır. Kredit riski göstəricisi kimi Azərbaycan Mərkəzi Bankının tərifinə uyğun olaraq vaxtı keçmiş (30 gündən artıq gecikmiş) kreditlərin cəmi kreditlərə nisbəti, monetar mövqe göstəricisi kimi isə M3 geniş pul kütləsi götürülür; sabit məzənnə rejimi şəraitində M3 faiz dərəcəsindən daha etibarlı göstəricidir. ARDL sərhəd testi və onun qeyri-xətti (NARDL) genişlənməsi tətbiq edilməklə, kredit riski ilə monetar aqreqat arasında sabit uzunmüddətli (kointeqrasiya) əlaqə aşkar olunur. Monetar genişlənmə uzunmüddətdə kredit riskini azaldır; kredit-pul nisbəti isə riskin güclü proqnozlaşdırıcısı kimi çıxış edir. Xəta düzəlişi əmsalı mənfi, lakin kiçikdir — bu, problemli kreditlərin yüksək davamlılığını əks etdirir. Qısamüddətli asimmetriya əhəmiyyətlidir və 2015-ci il monetar daralmasının təsirini əks etdirir. Nəticələr monetar və maliyyə sabitliyi siyasəti üçün makroprudensial əhəmiyyət daşıyır.